Wadliwe umowy kredytowe · BNP Paribas Bank Polska S.A.

Umowa kredytu gotówkowego BNP Paribas Bank Polska z 2023 r. – wykryta wada dotycząca nieodwołalnego upoważnienia do obciążania rachunku

Umowa:: Umowa kredytu gotówkowego
Bank:: BNP Paribas Bank Polska S.A.
Rok umowy:: 2023

W analizowanej umowie kredytu gotówkowego BNP Paribas Bank Polska S.A. z 2023 r. zidentyfikowano klauzulę upoważniającą bank do obciążania wszystkich rachunków kredytobiorcy, która została zastrzeżona jako nieodwoływalna i nie wygasająca nawet w razie jego śmierci. Tego rodzaju zapis może budzić wątpliwości co do zgodności z przepisami o niedozwolonych postanowieniach umownych oraz zasadami wygasania pełnomocnictw. Każdy kredytobiorca posiadający analogiczną umowę powinien zweryfikować, czy podobna klauzula znajduje się w jego dokumentacji.

Wykryte wady (1)

1Nieodwołalne upoważnienie do obciążania rachunku, nie wygasające wraz ze śmiercią kredytobiorcy
Umowa zawiera zapis, w którym konsument upoważnia bank do obciążania wszystkich swoich rachunków do wysokości dostępnego salda, przy czym upoważnienie to zostało określone jako nieodwoływalne i mające obowiązywać nawet po śmierci kredytobiorcy. Tak sformułowana klauzula ogranicza możliwość jej cofnięcia przez konsumenta lub jego spadkobierców i może naruszać równowagę kontraktową między stronami. Wymaga to indywidualnej weryfikacji, czy zapis ten nie stanowi niedozwolonego postanowienia umownego.
Zapis z umowy
„Upoważniam Bank do obciążania rachunku / wszystkich moich Rachunków prowadzonych przez Bank do wysokości dostępnego salda księgowego środków pieniężnych na rachunkach, wszelkimi kwotami wymagalnych należności wynikającymi z Umowy... Niniejsze upoważnienia są nieodwoływane i nie wygasają wraz ze śmiercią Upoważniającego.”
Dlaczego to niezgodne z prawem
Przepis
art. 385[1] § 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. oraz art. 101 § 2 k.c.
Obowiązek banku
bank powinien formułować postanowienia umowne zgodnie z dobrymi obyczajami, nienaruszające interesów konsumenta, a upoważnienia o charakterze pełnomocnictwa powinny wygasać wraz ze śmiercią mocodawcy, chyba że co innego wynika z ich treści i jest to uzasadnione ważnymi powodami.
Naruszenie
bank zastrzegł nieodwołalne upoważnienie do obciążania wszystkich rachunków kredytobiorcy, trwające także po jego śmierci, bez wskazania uzasadnienia takiego rozwiązania, co może nadmiernie ograniczać prawa konsumenta i jego spadkobierców.
Skutek
tego rodzaju klauzula może zostać uznana za niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385[1] § 1 k.c. i nie wiązać konsumenta, a w połączeniu z ewentualnymi brakami informacyjnymi dotyczącymi zasad spłaty kredytu (art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k.) może uzasadniać rozważenie sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 u.k.k. w ramach sprawy przeciwko bankowi.

Czego dotyczy umowa

Opisywana umowa dotyczy kredytu gotówkowego udzielonego przez BNP Paribas Bank Polska S.A. w 2023 r. na spłatę wcześniejszych zobowiązań kredytobiorcy oraz sfinansowanie potrzeb własnych. Kredyt został rozłożony na 84 miesięczne raty równe, oprocentowany według stałej stopy procentowej. Umowa składa się ze Szczegółowych Warunków Umowy (SWU) oraz Ogólnych Warunków Umowy (OWU), a także dodatkowych załączników, w tym formularza upoważnień kredytobiorcy.

Wady umowy i ich podstawa prawna

Nieodwołalne upoważnienie do obciążania rachunku, nie wygasające wraz ze śmiercią kredytobiorcy

W załączniku „Upoważnienia Kredytobiorcy” bank zastrzegł sobie prawo do obciążania wszystkich rachunków kredytobiorcy prowadzonych w banku, do wysokości dostępnego salda księgowego, wszelkimi kwotami wymagalnych należności wynikających z umowy. Zapis ten wskazuje wprost, że upoważnienie jest nieodwoływane i nie wygasa wraz ze śmiercią upoważniającego.

Tego rodzaju konstrukcja może budzić wątpliwości co do zgodności z art. 385[1] § 1 k.c., który zakazuje stosowania w umowach z konsumentami postanowień kształtujących ich prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszających ich interesy. Standardowe pełnomocnictwa i upoważnienia, zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 101 § 2 k.c., wygasają z chwilą śmierci mocodawcy, chyba że co innego wynika z ich treści i jest to uzasadnione szczególnymi okolicznościami – czego w analizowanej umowie nie wyjaśniono.

Brak możliwości odwołania upoważnienia oraz jego trwanie po śmierci kredytobiorcy może w praktyce ograniczać prawa jego spadkobierców do dysponowania środkami na rachunkach bankowych zmarłego, zanim zostanie uregulowana sprawa spadkowa. Taka klauzula, jeśli zostanie uznana za niedozwoloną, nie wiąże konsumenta, co może mieć znaczenie w sprawach przeciwko bankom dotyczących rozliczenia takich upoważnień, a w połączeniu z innymi nieprawidłowościami informacyjnymi w umowie – otwierać drogę do rozważenia sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 u.k.k.

Co to oznacza dla kredytobiorcy

Bank może w praktyce obciążać wszystkie rachunki kredytobiorcy prowadzone w tym banku, nie tylko rachunek wskazany do spłaty kredytu.

Kredytobiorca nie może samodzielnie cofnąć udzielonego upoważnienia w trakcie trwania umowy.

Upoważnienie, zgodnie z treścią umowy, ma obowiązywać także po śmierci kredytobiorcy, co może komplikować sytuację spadkobierców.

Jeśli klauzula zostanie uznana za niedozwoloną, bank nie będzie mógł się na nią powoływać wobec konsumenta.

Warto sprawdzić, czy w umowie znajdują się także inne nieprecyzyjne lub niekorzystne zapisy dotyczące zasad spłaty i zabezpieczeń kredytu.

Jak sprawdzić swoją umowę

Odszukaj w swojej umowie dokument lub załącznik zatytułowany „Upoważnienia Kredytobiorcy” lub podobny.

Sprawdź, czy zawiera on sformułowanie o nieodwoływalności upoważnienia oraz o jego trwaniu po śmierci kredytobiorcy.

Porównaj treść klauzuli z innymi dokumentami umowy, w tym z formularzem informacyjnym (SWU/OWU), aby ustalić, czy zasady spłaty i zabezpieczeń zostały jasno opisane.

Zgromadź pełną dokumentację kredytową, w tym harmonogram spłat oraz dyspozycję uruchomienia kredytu.

Skonsultuj się z adwokatem w celu indywidualnej oceny, czy konkretne zapisy umowy mogą zostać uznane za niedozwolone lub czy zachodzą przesłanki do rozważenia sankcji kredytu darmowego.

Każda umowa kredytu konsumenckiego wymaga indywidualnej analizy prawnej, a przedstawiona ocena ma charakter informacyjny i nie zastępuje szczegółowej weryfikacji dokonanej przez adwokata.

Masz podobną umowę z BNP Paribas Bank Polska S.A.?

Sprawdź swoją umowę bezpłatnie